
15 maart 2008 op 11:52 am Belangrijk nieuws
Donderdag 13 maart lanceerde de OBA de “My Discoveries” de nieuwste social web 2.0 versie van de Aquabrowser. De MD is voor iedereen toegankelijk. Ik heb me op een simpele, snelle, en klantvriendelijke manier kunnen registreren. Ik vulde daarna een zoekterm in de reguliere catalogus. Onderaan de bibliografische gegevens van elk gevonden object verscheen een zwart balkje met de melding “bewaren”. Toen ik daarop klikte verscheen een extra scherm waarin ik tags kon invoeren en kiezen of de titel aan een bestaande door me gecreëerd lijst toevoegen of een nieuwe lijst maken. De MD ondersteunt nog geen recensies
**********************************************
Onderstaande tekst is aan Rob als mail verzonden op : 9 maart 2008 op 11:15 am Beste Rob, ding 21 zou gaan over de aquabrowser, een zoekmachine en een catalogus systeem in opkomst. De Goudse biblotheek gebruikt al de aq in Goudanet, bibliotheek.nl en de gratis content. Daarom was dit ding een unieke aangelegenheid om de medewerkers kennis te laten maken met de aq. Ik begrijp dat de sociale tak van de aq minder ontwikkeld is, maar met een beetje fantasie en door ervaringen met andere dingen (LT), heb ik toch mijn sociale ervaring met de aq kunnen bloggen. Ik wil ook deze ervaring delen met anderen. Ik hoop dat je hiervoor begrip hebt.Met vriendelijke groeten,Boubaker
——————————————————————————–
Mijn eerste kennismaking met de aquabrowser (aq) dateert van november vorig jaar. Ik heb toen een presentatie gegeven aan een groep Franse bibliothecarissen over Goudanet die ontsloten is met de aq. Daarom heb ik misschien een voorsprong bij de rest van veel collega’s en waag ik een begin te maken met het beschrijven van mijn ervaringen.
Op de site van Medialab, de producent, van de aq staat er een summiere informatie over my discovery (MD). Op basis daarvan kan worden opgemaakt dat MD is in wording. Het zal een nabotsing zijn van de werkwijze van de LT of misschien een nauwe samenwerking. Gedacht wordt aan
-
het toevoegen door de klant van eigen zoektermen in een voor hem/haar gereserveerde omgeving in de aq.
-
Lijsten maken, onderhouden, bewaren en toegankelijk maken voor de klant en door de klant.
-
Het opnemen van verwijzingen naar onze gratis sites zoals recensies.
-
Koppeling maken met LT
-
Attendering via rss op basis van door de klant ingevoerde tags.
Maar er zijn mensen die in de huidige vorm van de aq sociale tintjes zien:
Als je bovenstaande zoekopdracht bekijkt dan zal je bij benadering begrijpen waarom de aq tot een web 2.0 concept wordt gerekend.
Als een zoekwoord invoert verschijnt een scherm in twee delen:
-
een gedeelde bevat de gevonden bibliografische gegevens van de documenten waarin dat zoekterm zich bevindt. Dit is een klassieke manier van ontsluiten en dus niets bijzonders.
-
Maar het tweede gedeelte van het scherm is wel nieuw en onconventioneel. De visuele presentatie met de z.g. woordenwolk die de gebruiker een zekere mate van flexibiliteit en vrijheid geeft doet denken aan web 2.0. Er worden alternatieven gegeven. Het ontdekkingsgedrag van de gebruiker wordt gestimuleerd.
Een ander sociaal aspect dat ik zie is:
-
het gebruik van de natuurlijke taal door de aq. De aq gebruikt niet uitsluitend standaard trefwoorden die door indexeerders worden gemaakt om documenten te ontsluiten, maar hij maakt ook gebruik van de natuurlijke taal die in de documenten voorkomt. Voorbeeld: als er in een boek de woorden voorkomen: openbare-bibliotheek-gouda-spieringstraat dan wordt deze combinatie ook gepresenteerd bij het zoeken op een van deze woorden. Dit kan heel handig zijn om de gebruiker op weg te helpen. Hij krijgt alternatieven, associaties, schrijfwijze in een aantrekkelijke visuele presentatie te zien.
-
De type relaties tussen de woorden wordt visueel zichtbaar gemaakt met kleuren, lijnen en grootte van het woord.
-
Ik reken ook de interactie, die in wijze een soort dialoog met de gebruiker is, tot de web 2.0 gedachte. Die wordt volgens mij gerealiseerd doordat nieuwe termen/suggesties worden gedaan en alle woorden aanklikbaar worden gemaakt.
Wat weet ik nog meer over de aq? 
De aq heeft de sterke eigenschap dat hij in staat is informatie uit verschillende bronnen op te sporen en op een uniforme manier te presenteren. Een voorbeeld uit onze dagelijkse praktijk is het zoeken naar informatie in onze gratis sites. Je vult een zoekterm in en je krijgt een lijst met bibliografische gegevens die naar de informatiebronnen verwijzen. Door het kikken op deze verwijzingen kom je op de database/catalogus van de informatieleverancier. Dit kan een verwijzing zijn naar: een boek van de bibliotheek die ontsloten is met concerto of een document van het archief die volgens een ander systeem is ontsloten of een artikel uit het bestand van de consumentenbond.
De aq is dus naast een gewone zoekmachine ook een geavanceerde technische uitvindingen die bijzonder goed kan omgaan met de verschillende catalogi en indexeringssystemen. Die worden integraal doorzocht en gepresenteerd op een uniforme manier.
Een demonstratie van voorgaand voorbeeld is verkrijgbaar door uit het startscherm van de publiekspc’s met de gratis sites het icoontje van bibliotheek.nl aan te klikken en de zoekterm wasmachine in te voeren. De aq presenteert dan in een uniforme bibliografische gegevens verwijzingen naar bronnen die zeer verschillen van inhoud, vorm en leverancier: krantenartikelen, boeken, testen en zelfs een muziek cd. Maar de originaliteit van de aq is de z.g. woordenwolk. Het gezochte onderwerp wordt op een centraal gepositionneerd en eromheen staan, afhankelijk van de beschikbare informatiedragers over dat onderwerp, soms tientallen woorden die een bepaalde relatie hebben met het onderwerp. De relatie van deze woorden worden nauwkeurig gedefinieerd. In het geval van wasmachine, wordt de gebruiker geattendeerd op spellingsvarianten die mogelijk van belang kunnen zijn. Ook worden associatieve verbindingen gelegd tussen de zoekterm en andere termen die op een of andere manier met die zoekterm te maken hebben. Zo wordt de gebruiker op weg geholpen bij het bedenken van trefwoorden en het vinden van informatie.
De trefwoorden verschillen in grootte en kleur van elkaar. Grotere lettertype is relevanter dan een kleine. De kleur geeft het soort relatie aan met de zoekterm. Een donkerblauw woord betekent dat het woord samen met de zoekterm in een document voorkomt. Groene woorden duiden dezelfde betekenis aan en een in rood gekleurd woord is een variant.
De aq is vooral handig bij onderwerpen waarover wij en/of klanten weinig weten en waardoor niet voldoende trefwoorden kunnen worden verzonnen.
Enkele punten van kritiek zijn: aq is natuurlijk ook een robot. Inherent aan machines is dat ze geen verschillen maken. Dit blijkt uit bovenstaande zoekterm wasmachine waarin een associatie staat met winstmachine die helemaal niet bij het interessegebied van de zoeker hoort. Het is meer een ruis van de zoekmachine dan een nuttige spellingsvariant van het woord wasmachine. Omdat ik vertrouwd ben geraakt met de associatieve zoekmethode van de aq, dacht ik dat het om een zuinige wasmachine gaat die winst oplevert. Ik kik daarop en en kom ik terecht op een verdwaalde spoor. De winstmachine blijkt een artikel op Trouw te zijn over de harde groei van het autonavigatiesysteem TomTom. De zoekmachine koppelt alles aan het woord wasmachine zonder onderscheid te makken naar begrippen.
Een tweede voorbeeld is afkomstig uit Goudanet. Daar zocht ik een keer informatie voor een klant van de sz over het hotel de Zalm. ik typte de woorden Gouda en zalm en zag bij de woordenwolk woorden staan los van elkaar en in een echte bizarre presentatie zoals: gerrit, leider, bos, asperge, schiphol en ook lachs (je weet het wel de mechanische lach van voormalige minister Zalm). Deze presentatie van een pseudo ontdekkingspad van aq is natuurlijk lachwekkend voor de klant. En hoe vaker dit soort dingen voorkomen hoe irritanter het wordt. Ik heb via de aq geen relevante informatie gevonden over Hotel de Zalm en daarom heb ik snel overgeschakeld naar google. Uiteindelijk was de Goudhoek zelf als fysieke plek de redding.
BRONNEN:
-
-
-
Klanten kennen zelf trefwoorden toe aan catalogus / tekst Eddy Kielema. In: Bibliotheekblad, nr. 12; 12 juni 2008; pagina 25.